english | deutsch | pers | speeldata | curriculae | productie archief | programma archief
Grand Theatre Producties
Ola Mafaalani (regie)
Een BattleOper
(co-productie met Crescendo)

Een zwerver springt tijdens een feest het raam uit. Een suizende diepte vangt hem. Al zijn gedachten vallen met hem mee: het koortsige feest, de armen van Ruby, muziek, slechtgeschilderde vrouwen, kroonluchters, aria's, bloed, bourbon, stabilisatorscenario's, Tom Waits.
Alle brokstukken worden in bedwang gehouden door de zwaartekracht. Zijn lichaam valt en alle delen vliegen boven de stad.
Hou je hand omhoog.
Vang een gedachte op.
Een battleoper.

Ola Mafaalani, die eerder in het Grand Theatre de voorstellingen Harige Machines (1995) en Leersmoel (1996) regisseerde, maakt ditmaal een locatievoorstelling voor de grote benedenzaal: 'Een BattleOper'. De locatie is ingericht door de architecten Jurjen van der Meer en Paul van Bussel, die twee jaar eerder de verbouw van het Grand Theatre leidden. Het publiek zit op een tribune aan de achterkant van de bovenzaal; er is een hangend podium gebouwd tegen de bovenkant van de oude toneellijst. Spelers en publiek zijn gescheiden door een gapende afgrond. Het theater komt van boven, onderen en frontaal.

Uit het BattleOper Repeteerdagboek:
"Een emotioneel Tjernobyl, een grootstedelijke centrifuge met de meest onwaarschijnlijke combinatie van mensen, gebeurtenissen, gedachtengangen, hersensappen en double entendres. Val me niet lastig met vragen waar het over gaat zo. Iedereen weet waar het over gaat. To be or not to be. Zit je er in of lig je eruit. Wij zitten erin. Zwervers liggen eruit. De operazangeres is uit een Gesamtkunstwerk van Wagner gebeiteld, de danseres is samengesteld uit alle botsende primaire elementen uit een deeltjesversneller ergens in Zwitserland en de saxofonist is per modem virtueel aanwezig terwijl hij in San Francisco in een multimedia-studio zijn laatste ziel uitblaast. De acteur vindt zijn laatste woorden terug in een bruine streep in zijn onderbroek. Twee architecten vloeken: in plaats van statisten worden het dynamisten, ontwerpen een vallend gebouw. Het publiek in veiligheidsgordels boven de afgrond, het einde van het begin, bewegende fundamenten, de onstuimige mond van een Selmer Sax en de keel van eenoperazangers. So be it. Groningen here we come. (..)
Een BattleOper gebaseerd op de laatste gedachten van een man die het raam uitspringt. Gaan de laatste woorden die iemand schreeuwt naar boven of naar beneden. Zitten de wooorden van een aria aan touwtjes of aan elastiekjes vast. De woorden van Tom Waits klotsen overstuurd door een ghettoblaster en de acteur wurmt een voorverwarmde Un Bel di Vedremo tussen zijn stembanden door. Een mooie dag indeed. Begrijp je wanneer alles met alles te maken heeft. De sopraan zingt de laatste volgelinge van Bacchus en Terpsichore dor haar gecoloratuurde bewegingen heen. Schakelend van kinetische haiku's naar een kinetische stream-of-consciousness. (..)
We zitten met een lijk. en we weten het niet, we kennen het niet. Het lijk groeit, ligt een week, een maand, twee, drie jaar. Gesprek met de Technische Recherche. Een middag leven wij als spoken in de wereld van de gedode mensen. Er zijn meer mensen gestorven dan er leven. Een vluchteling is gestorven in een schip, uitgedroogd. Aan zijn huid en in zijn mond kleven de maden, ook uitgedroogd. Iedereen en alles is dood in dat schip, waarin alleen nog de boomstammen ademen: de wraak van de jungle. Hoeveel mensen met levens zwerven halfdood angstig over de wereld, voortgejaagd door haat, angst, schone beloftes, hoop. Alles beweegt nog heel snel, het theaterstuk is nog gas, gaat nog alle kanten uit, wilde associaties. Ik jaag met mijn lul in mijn hand over de maousepad, de printer ejaculeert. Help me herinneren dat ik na dit stukje de mousepad een sopje geef. Doorrammen, je moet doorrammen. Nu, als ik dit schrijf trillen alle moleculen. De tijd met de meeste spanning. Het beest is los. Maak eerst de jungle maar, kijk welke wilde beesten er hun intrek nemen. (..)"

De voorstelling ging in april '97 in première. In augustus was er een reprise-serie tijdens het Noorderzon-festival.


Tekst en regie: Ola Mafaalani * tekst en spel: Ko van den Bosch * dans: Corinne Barbara * zang en spel: Daniëla Bernoulli * saxofoon en spel: Jan Kooper * toneelbeeld: Jurjen van der Meer en Paul van Bussel * decoratie: Louise Caspers * uitvoering decor: Douwe Ket * licht: Wil Frikken * geluid: Tanco Noorlander.





Uit de pers

"Voor het bijwonen van de eigen productie BattleOper wordt het publiek via een achterdeur en steeds smallere trappetjes tot in de nok van het Grand Theatre geleid. Men belandt er op een geïmproviseerde catwalk en terwijl je je voorzichtig op de smalle houten posteert - voor je gaapt een afgrond van zo'n tien meter - leest een stem een sectierapport voor.
Er is dus blijkbaar een lijk. Geen wonder, in deze hachelijke ambiance, waar je de hele voorstelling lang de diepte voor je voelt zuigen. Er is weliswaar een net gespannen, maar dat is zeker geen vangnet. Het is een hor, die de publieksinsecten scheidt van de acteerinsecten en waardoor je alles wat zich op het boventoneel afspeelt door een floers ziet: zo creëert men suspense. (..)
Die gedeltelijke omfloersing maakt het toch al niet vrolijke schouwspel dat we voorgeschoteld krijgen des te somberder. Al snel bekruipt je het gevoel de wereld van Edgar Allan Poe te zijn binnengetreden: ons moet schrik aangejaagd worden. In dat ongewisse halfduister breekt dan ook een beetje de hel los.
De in een buitenissige groene japon gehulde zangeres slingert rücksichtlos haar noten de diepte en de hoogte in, terwijl Ko van den Bosch - een zwerver met Vieze man-baardje - intussen meebrult dat het een lust is. Dan gaat de aria uit ... chedelisch scheurend muzikaal geraas, de Frans jeremiërende danseres doet haar best wanhoop uit te beelden en men klautert verwoed van de ene verdieping naar de andere. Af en toe schiet er een fraai uitgelicht tableau vivant voorbij, dat wel, zoals het treintje monitoren in de diepte.
Maar wat zit er achter deze overdaad aan audiovisueel effectbejag? Een vaag en flinterdun verhaaltje over een zwerver die zi'n geliefde heeft verloren, vervat in veelal holle, humorloze bewoordingen. Bij al die toneeldiepte is er geen centimeter werkelijke diepgang. Jammer van alle moeite die de maker van BattleOper zich zo duidelijk zicht- en hoorbaar getroost hebben."
Jacobus Boender in Nieuwsblad v/h Noorden, 16-4-97

Speeldata
wo 9 en do 10 april 1997 (try-outs)
di 15 (première) t/m za 19 april
di 22 t/m do 24 april
vr 15 en za 16 augustus
ma 18 t/m wo 20 augustus
vr 22 en za 23 augustus
Grand Theatre Groningen


Curriculae


Zie bij de productie Harige Machines.